Nil Çiçek
Bahçeşehir Koleji Okul Öncesi ve İlkokul Kademeleri Eğitimden Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı
0–6 Yaş: Öğrenmenin ve Düşünmenin Temelleri
Erken çocukluk dönemi (0–6 yaş), bilişsel esneklik, yürütücü işlevler, sembolik temsil ve dil gelişiminin hızla yapılandığı kritik bir evredir. Bu dönemde çocuklar yalnızca bilgi edinmez; dünyayı anlamlandırır, ilişkiler kurar, örüntüler keşfeder ve kendi düşünme sistemlerini inşa ederler. Bu nedenle okul öncesi eğitim, ilerleyen yıllardaki akademik başarı, problem çözme kapasitesi ve yaşam becerileri açısından stratejik bir başlangıç noktasıdır.
Erken Matematik Nedir?
Erken matematik çoğu zaman yalnızca sayı öğretimiyle ilişkilendirilse de gerçekte çok daha geniş bir bilişsel organizasyon sürecini ifade eder. Matematik, düşünmeyi düzenleme, akıl yürütme, problem çözme, ilişkilendirme, karşılaştırma ve sembolik temsil geliştirme süreçlerini kapsar.
Güncel araştırmalar erken matematik becerilerinin yürütücü işlevler, dikkat kontrolü ve bilişsel esneklikle doğrudan ilişkili olduğunu göstermektedir. Bu bağlamda erken matematik, bir ders alanından çok bir düşünme biçiminin inşasıdır.
Erken Matematikte Amaç: Düşünme Becerisi Kazandırmak
Nitelikli bir erken matematik eğitimi; çocukların sayı duyusunu geliştirmesini, örüntü ve ilişkileri fark etmesini, geometri ve uzamsal düşünme becerilerini güçlendirmesini, ölçme ve karşılaştırma deneyimleri kazanmasını ve veriyle çalışmaya yönelik temel bir farkındalık geliştirmesini destekler. Bununla birlikte matematiksel muhakeme, problem çözme ve matematiksel temsil becerileri de bu sürecin ayrılmaz parçalarıdır. Tüm bu kazanımlar yalnızca matematiksel gelişimi değil, bilişsel esnekliği ve analitik düşünme kapasitesini de güçlendirir.
Araştırmalar Ne Söylüyor?
Uluslararası araştırmalar, okul başlangıcındaki matematiksel yeterliklerin ilerleyen yıllardaki akademik başarıyı güçlü biçimde etkilediğini ortaya koymaktadır. Okula gelişmiş matematiksel becerilerle başlayan çocukların yalnızca matematikte değil, okuma-yazma ve problem çözme alanlarında da daha güçlü performans gösterdiği görülmektedir.
OECD’nin Starting Strong ve Early Learning and Child Well-Being raporları da erken dönemde gelişen dil ve sayısal becerilerin sonraki öğrenme çıktılarıyla güçlü bir bağlantı içinde olduğunu vurgulamaktadır. Bu bulgular, erken matematiğin bireysel akademik başarı kadar eğitimde fırsat eşitliği ve sosyal hareketlilik açısından da kritik bir değişken olduğunu göstermektedir.
Araştırmalar ayrıca erken matematik öğretiminin çalışma kâğıtlarına ve erken yaşta formal işlem öğretimine indirgenmesinin etkili olmadığını; bunun yerine oyun temelli, yaşantısal ve dil destekli öğrenme ortamlarının daha güçlü sonuçlar verdiğini ortaya koymaktadır.
Bahçeşehir Koleji’nde Erken Matematik ve İngilizce Entegrasyonu: MathMate
Bahçeşehir Koleji’nde erken matematik, konu aktarımı olarak değil; çocukların düşünme becerilerini yapılandıran stratejik bir gelişim alanı olarak ele alınmaktadır. Bu doğrultuda geliştirilen MathMate uygulamamız, okul öncesi öğrencilerin gelişim özelliklerine uygun, oyun temelli ve bütüncül bir erken matematik modeli sunmaktadır.
MathMate’in ayırt edici özelliklerinden biri çift dilli uygulanmasıdır. Program Türkçe ve İngilizce olarak yapılandırılmıştır. Amaç, çocuklara ikinci dilde işlem yaptırmak değil, matematiksel kavramları iki dilde temsil edebilme ve ifade edebilme esnekliği kazandırmaktır.
Karşılaştırma, konum, miktar, sayı ve örüntü gibi temel kavramlar günlük sınıf akışı içinde her iki dilde yapılandırılır. Bu içerik-dil bütünleşik yaklaşım, kavramsal derinliği artırırken bilişsel esnekliği destekler ve matematiği evrensel bir düşünme dili olarak konumlandırır.
Program, matematiği oyun temelli öğrenme yaklaşımıyla desteklerken günlük rutinler içinde görünür kılar. Hikâye temelli içerikler aracılığıyla matematiksel dil doğal iletişim ortamlarına taşınır; ilişkilendirme ve örüntü kurma becerileri sistemli biçimde desteklenir. Geometri ve uzamsal düşünme çalışmaları, ölçme ve karşılaştırma deneyimleri ile problem çözme ve akıl yürütme süreçleri programın temel yapı taşlarını oluşturur. Öğretmen rehberliği ve süreç temelli gözlem araçları sayesinde çocukların düşünme gelişimi sistemli olarak izlenir ve desteklenir.
Erken çocukluk döneminde geliştirilen matematiksel dil ve düşünme becerileri, ilerleyen yıllardaki akademik performansın, problem çözme kapasitesinin ve bilişsel dayanıklılığın temelini oluşturur. Bilimsel temelli, sistemli ve sürdürülebilir modeller bu sürecin niteliğini belirleyen en kritik unsurdur. Bahçeşehir Koleji’ne özgü erken matematik uygulamamız MathMate, matematiği yaşamla bütünleştirerek onu bir ders olmaktan çıkarıp güçlü bir düşünme kültürüne dönüştürmektedir.
